Iets gemist of juist gewonnen?

Het is kerst, een moment van bezinning. Het meest besproken WK-voetbal in Qatar zit er immers op. De 64 wedstrijden zijn gespeeld, ‘de winnaar’ is bekend. 6000 minuten voetbal in een woestijnstaat, vooral mogelijk gemaakt door haar onbegrensde rijkdom, de hieraan gekoppelde corruptie en de jarenlange omvangrijke mensenhandel in arbeidsmigranten. Maar, niet te vergeten, ook juist mogelijk gemaakt door de steun van de sponsor en investeerder, de support van de liefhebber en daarom, voor de enige succesformule, dankzij ‘de ogen’ van de televisiekijker.

Eduard van Breeden

Honderden artikelen in kranten en tientallen reportages op tv zijn afgelopen weken de revue gepasseerd. Iedereen wist wat er in de aanloop naar dit WK al heel lang heeft plaatsgevonden, al steek ik mijn handen er niet voor in het vuur dat er ongetwijfeld mensen zijn die zich louter en alleen beperkt hebben tot 64 keer 90 minuten voetbal. We hadden tijdens dit WK namelijk de groep die schaamteloos keek, een meerderheid die zag, maar ‘met de gordijnen dicht’ en er was een kleine minderheid aan principiële ‘moraalridders’ met stil protest. Resumé: de meerderheid had het graag anders gewild.

Wat er van ‘ons volkje’ in de beeldvorming overblijft is dat plaatje van een bange wezel die het meest minimale signaal, het tonen van de ‘one love aanvoerdersband’, niet eens durfde af te geven uit angst voor, nota bene, een gele kaart. Wij hebben als natie hiermee geweigerd een cruciale boodschap aan de wereld af te geven. Een boodschap voor meer menselijke waardigheid voor hen die dat zo weinig krijgen, maar al zo lang juist verdienen. We voelden ons namelijk al heel heldhaftig met een minuscuul speldje onder het sjaaltje van een minister. Het was al met al net zo ‘slappe hap’ als het vertoonde spel op de grasmat. Staan we nog steeds bekend als die stoere, onverzettelijke Hollanders?

Bij die populatie mensen, waaronder ikzelf, die dit toernooi volledig de rug hebben toegekeerd, moest ik vaak denken aan de huidige situatie in Iran. Een bevolking die de opvattingen van de machthebbers niet meer wil en uit principe massaal de straat op gaat voor verandering en zich niet meer laat tegenhouden door die stem: ‘ach joh, wat maak je je druk, dit heeft geen zin’. Mensen die namelijk geloven in verandering en het afschuwelijke onrecht niet langer kunnen én willen accepteren en vanuit het allereerste nietige protest nu nog steeds de vurige hoop koesteren op een revolutie. Er is immers altijd een eerste roepende in die woestijn, een eerste melder in een MeToo-beweging, een eerste dissident of andersdenkende en een eerste bezorgde milieuactivist. En heeft de geschiedenis ons niet geleerd dat, vroeg of laat, iedere structurele verandering plaatsvindt door de steeds luider klinkende roep van het volk?

In Iran moeten tientallen, honderden en misschien wel duizenden mensen vrezen voor martelingen, openlijke executies en ophanging voor hun poging een regime tot inkeer te brengen. Zij lopen het reële gevaar op het betalen van de hoogst mogelijke prijs. Hoe veelzeggend het contrast: wij zijn, bij deze luttele bijzaak in het leven, met ons ‘principe’ al bang voor een gele kaart voor een aanvoerder van een voetbalteam. Hoe langer je er over nadenkt, hoe treuriger het wordt. Wie gaat hier nog de straat op of wie blijft liever lekker thuis? Wie staat hier met zijn principes fier in het veld of misschien voor altijd langs de zijlijn?

Ook wij konden er voor kiezen om vanuit onze luie stoel massaal slechts één knop op onze tv in te drukken om een eerste aanzet te geven de vergiftigde mondiale voetbalsport met corruptie, omkoping, misbruik en exorbitante geldstromen een definitief halt toe te roepen. En hebben we als wereld dan iets gemist of misschien eindelijk wel juist heel veel gewonnen?

Eigen foto

————————————————————————————————————————————————————-

Principes…..

Als een kind zo blij was ik in 2019. Het programma ‘Man bijt hond’ keerde terug op de Nederlandse televisie. Weliswaar nu bij de ‘commerciële’, dus met het ‘door-te-spoelen’ blok reclame er tussenin, maar toch. Weer het dagelijkse inkijkje bij kleurrijke Nederlanders, én uit het leven gegrepen. Kleurrijk, maar bovenal altijd mensen die pal achter hun ideeën en principes staan. Dat vooral. Want staan voor je principes, hoe stoer klink dat?!

Eigen foto

In onze maatschappij zijn mensen met principes niet zelden bron van hilariteit, ergernis, boze blikken of uitsluiting. Ergens voor staan maakt tegenstanders blijkbaar wakker en je moet van hele goede huize komen om je principes altijd overeind te houden. Niet zelden krijgt diegene het predicaat wereldverbeteraar of moraalridder opgespeld. ‘Je hebt misschien wel gelijk joh, maar wat maak je je druk. Laat het los.’ Staan voor je principes wordt je láng niet altijd in dank afgenomen.

Ook in 2019 was ik aanwezig op een symposium in Groningen waar scheidsrechter Björn Kuipers zou spreken. Topscheidsrechter, man van zelf beslissingen nemen en geloof in eigen kunnen. Hij sprak vooral over de kracht die hiervoor nodig is. Razendsnel beslissen als een situatie glashelder is, maar ook staan voor zijn eigen principes als de druk op hem in ‘grijs gebied’ werd opgevoerd. Als hij moest blijven staan voor ‘maatwerk’ wat op dat moment geleverd moest worden en wanneer zijn eigen gevoel een rol ging spelen. Staan voor je beslissing en hierbij blijven omdat je er in gelooft. Cruciaal hiervoor predikte hij dus moed en lef bij het maken van die keuzes én pal blijven staan voor je eigen principes. Eigenschappen die voor een wedstrijd fluiten op topniveau met enorme belangen, druk en intimidatie van levensbelang zijn.

Ook wij nemen beslissingen in ons werk. Vanuit een regeling, heldere afspraak of wet als de situatie overduidelijk is. Maar lastiger, vanuit onze professionaliteit en vakmanschap, als het om maatwerk gaat. Wanneer eigen principes, maar vooral die van een klant, gevolgd kunnen, of zelfs moéten worden. Ook dan zijn het beslissingen waar je voor moet blijven staan. Die je richting de klant moet uitleggen en die zeker niet altijd, net zoals bij scheidsrechter Kuipers, met warme gevoelens worden geaccepteerd.

Want als mens en medewerker met principes wordt er op je ingepraat. Het wordt je lastig gemaakt, er wordt druk uitgeoefend en je wordt in twijfel getrokken. En blijf dan maar eens fier overeind staan met je principes, ideeën en beslissingen. Met het staan voor je principes dupeer je vaak alleen jezelf. Toegeven is zoveel makkelijker. Maar wie juist dán overeind blijft boekt uiteindelijk een overwinning. Voor zijn werkgever, de klant én voor hemzelf.

Over een paar dagen start het wereldkampioenschap voetbal in Qatar. Een klein landje dat, door gebruik te maken van haar immense rijkdom, het toernooi met een absurde kostenpost van 220 miljard dollar, in de schoot geworpen kreeg. Een kampioenschap dat vanaf het eerste moment bij de toewijzing al omstreden was. FIFA-bestuurders die zijn ontslagen vanwege zelfverrijking en vriendjespolitiek. Van de 24 leden van het uitvoerend comité die bij de toewijzing betrokken waren zijn er 16 gestraft na corruptieonderzoeken.

Gastarbeiders uit Azië die werken aan de stadions worden uitgebuit en leven in de meest vreselijke omstandigheden. Ongelooflijke aantallen ‘slaven’ zijn in de snikhete zon op een steiger bezweken. De rijke en gecorrumpeerde voetbalwereld deed en doet de ogen nog steeds dicht. Geldzucht en de allesbepalende macht hiervan komt in dit toernooi als ultiem dieptepunt naar voren. Sportieve prestaties zijn in de mondiale voetbalwereld al heel lang ondergeschikt aan de verwerpelijke commerciële belangen. De invloed van ‘de sjeik en de emir uit het Midden Oosten’ zal, enkel door de factor geld, ook in onze voetbalwereld nóg groter worden dan ons lief is.

Deze knotsgekke voetballiefhebber én principiële ‘moraalridder’ gaat van dit WK op TV in ieder geval geen minuut zien. Ik wil voor mezelf voelen dat staan voor mijn beslissing en vooral mijn principes het plezier aan het grootste sportfeest ter wereld ver, maar dan ook vér, te boven gaat.