Eigenbelang verpakt in drogreden

Af en toe nog een verdwaalde vuurwerkknal, de trottoirs en openbare weg nog besmeurd met natgeregende papierrestanten. 3500 incidenten: alle gewonden zijn geteld, de nationale schadepost weer bekend en de paar honderd aangiftes van poging tot zware mishandeling van hulpverleners zijn binnen. Een algeheel vuurwerkverbod? Voor- en tegenstanders buitelen traditiegetrouw weer over elkaar heen.

Eduard van Breeden

Massaal deden de slachtoffers vorig jaar aangifte van dit buitensporige geweld waarbij de ‘poging tot zware mishandeling’ nu wel een eufemisme is geworden. Een ontplofte ‘Cobra 6’ op een paar centimeter van je gezicht levert je in ieder geval voor de rest van je leven én ‘twenty-four seven’ een piep in je oor op. Politieke leiders zouden via internet deze piep eens moeten downloaden en deze een paar dagen, dag en nacht, bij het eigen oor moeten houden. Als het ze niet lukt dit vol te houden, zouden ze de kwalificatie ‘poging tot zware mishandeling’ in parlement en vooral eigen achterban nog eens grondig kunnen heroverwegen. De slachtoffers hebben in ieder geval ‘levenslang’.

Landelijk leed

Want wéér kan een jaar worden bijgeschreven van excessief geweld tegen met name hulpverleners. ‘Vertel eens wat nieuws’, is geen overdreven opmerking meer. Iedere zichzelf respecterende onverlaat kan met een tevreden gevoel terugkijken op het toegebrachte landelijke leed. Reikhalzend zullen zij alweer uitkijken naar een aanstaande voetbalderby voor een volgende mogelijkheid om eigen frustraties met zwaar vuurwerk af te reageren op mensen in uniform of andere gezaghebbende dienders in bedrijfskleding. Er moet toch zeker iémand als doelwit fungeren voor het eigen falen?

Ondanks al deze ellende is bovenstaande voor de huidige, nieuwe politieke ‘elite’ nog steeds geen reden om een algeheel vuurwerkverbod af te kondigen om deze tragiek voorgoed te stoppen. Een verbod op verkoop, bezit en gebruik wel te verstaan: overal en altijd. Onze nieuwe rechtse ‘leiders’ noemen het een verlies van traditie en blijven filosoferen over een aanpak met de fluwelen handschoen. Diep in hun politieke hart telt echter alleen de angst voor een verlies aan stemmen, geloofwaardigheid en dus invloed. Invloed voor hun eigen afzonderlijke achterban; de eigen groep vrienden. In de verste verte heeft het niets met het dienen van een unaniem, collectief- en maatschappelijk (financieel) belang te maken, maar juist met onderschatting en zelfs minachting voor andermans, menselijk leed.

Bagatelliseren

Het wachten is blijkbaar op meer dodelijke slachtoffers waarna aloude en herhalende cliché-veroordelingen in gebakken luchtverpakking in de mond zullen worden genomen. Zeker ook door, nota bene, de grootste tegenstanders ván dat vuurwerkverbod. Zonder schaamte zullen zij vooraan staan om dan recht te praten wat krom is én was. Maar als vervolgens de ergste storm weer voorbij is klinkt: ‘En ze dronken een glas, deden een plas, en alles bleef zoals het was.’ De huidige gezaghebbers leven, bij wijze van spreken, met een voorbeeldgedachte dat het met hun krachteloze maatregelen mogelijk wordt dat Vak S van Feyenoord en de F-side van Ajax ooit gebroederlijk, hand in hand kameraden, hun onderlinge wedstrijd zullen volgen. Het huidige politieke realiteitsbesef is hooguit theoretisch maar staat mijlenver van de hedendaagse, wrange praktijk.

Ook wij kunnen vanuit onze traditionele ‘luie stoel’ bij de kachel heel gemakkelijk oordelen over een ‘traditie vuurwerk’ die van ons zou worden afgepakt. We schudden bij de beelden op TV wel even met het hoofd en krijgen bij een langere reportage over een zwaar getroffen slachtoffer heel even een extra realiteitsbeleving opgedrongen. Maar daarna gaan ook wij weer gauw over tot de orde van de dag. ‘In ons gezin, mijn vriendenkring gebeurt zoiets niet’, is dan de regelmatig gehoorde, bagatelliserende uitspraak. ‘En ook zij dronken een glas, deden een plas en alles bleef, liefst wel, zoals het was.’  

Gedrag aanpassen

Maar naast het lezen in de krant of op internet, kijken en sfeer proeven op TV is het daadwerkelijk, zelf aan den lijve ondervinden en ervaren nog altijd de meest wezenlijke gewaarwording. De noodzaak voor klimaatmaatregelen komt namelijk effectief beter bij ons binnen als door de aanhoudende stortregens het water door onze eigen achterdeur naar binnenloopt, een beeld bij onvrijwillige dakloosheid beklijft het beste door zelf een paar nachten in je trui door een binnenstad rond te dolen. En wie zelfs enige nuance plaatst bij vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau doet er goed aan dit kamp zelf te bezoeken en in de barakken en gaskamers de huiveringwekkende details daadwerkelijk te zien én te voelen. Pas bij het eigen ondervinden in de praktijk ontdekt de mens van nu ook andere inzichten, staat open voor andere opvattingen en is zelfs bereid tot aanpassing van gedrag.

Politie Haaglanden zou Caroline van der Plas daarom moeten uitnodigen om bij een eerstvolgende jaarwisseling een paar diensten in de Haagse Schilderswijk mee te draaien in een voor haar op maat gemaakt uniform. Gewapend met wapenstok zou men haar in de frontlinie kunnen posteren tegenover de groepjes raddraaiers die strak van de cocaïne waarschijnlijk niet de meeste interesse in het partijprogram van ‘onze’ Caroline hebben.

Benieuwd hoe zij reageert op rondvliegende stoeptegels en Cobra-6 explosies met daarnaast links en rechts wat sneuvelende ‘collega’s.’ Natuurlijk mag ze daarna een paar dagen vrij voor een spoedconsult bij de KNO-arts om daarna met de blijvende Tinnitus-klachten weer ingeroosterd te staan voor de eerste drie risicowedstrijden in ons immer gezellige betaalde voetbal. Allemaal prachtige tradities, toch? Ben benieuwd hoe lang deze standvastige dame blijft geloven in haar geliefde traditionele gebruik en dit onvoorwaardelijk blijft prediken voor diezelfde kortzichtige achterban.

Egoïsme

Want hoe lang houden we vast aan aloude tradities als de mens en, met name, zijn gedrag niet altijd in positieve zin zijn (mee)veranderd? Hoe lang laten we slachtoffers structureel in de steek voor ons eigen egoïstische plezier? In 1954 keken heren met bolhoed en sigaar naar de eerste betaald voetbalwedstrijden. Tegenwoordig zijn stadions vestingen met hoge punthekken, supportersrellen, noodzakelijk cameratoezicht en ordediensten, vliegen de projectielen door de lucht en viert racisme hoogtij. De rotjes van vroeger kon je bij wijze van spreken ‘in je hand houden’, het overlastvuurwerk van nu, hoe illegaal ook, heeft oorlogskracht en we zijn met de huidige regeltjes al lang niet meer in staat dit te reguleren, laat staan op deze manier enigszins te beteugelen.

Hoe het was, is niet meer, en hoe het was, kómt niet meer. Om deze reden tradities simpelweg voort willen zetten is naïef en een bewijs van egoïsme zonder oog te hebben voor ernstig getroffen burgers die met hun eis voor een vuurwerkverbod in het volste recht staan. Wanneer eigenbelang eindelijk wordt losgelaten hoeven mooie, gekunstelde woorden, verpakt in een traditionele drogreden, dit niet meer te verhullen.